Przejdź do treści
Digitalenationdiscover

Samouczek: Koncert z kompleksową obsługą oświetlenia

Przygotuj koncert lub festiwal w Arthoff, synchronizując oświetlenie, dźwięk, efekty sceniczne, urządzenia, role zespołu oraz przebieg wydarzenia na żywo.

Ten samouczek pokazuje, jak przygotować wydarzenie muzyczne (koncert, festiwal, występ DJ) w Arthoff, koncentrując się na synchronizacji oświetlenia, dźwięku i efektów wizualnych. Przedstawimy tworzenie projektu, podłączenie urządzeń oświetleniowych, tworzenie cue oświetleniowych z efektami przejść oraz tryb live dla operatora oświetlenia.

Krok 1: Utwórz projekt dla koncertu

Na pulpicie kliknij „+ Nowy projekt”.

Wypełnij formularz:

  • Nazwa: „Letnie Festiwal 2026 – Scena Główna”.
  • Opis: „Dodniowy festiwal muzyczny z występami zespołów rockowych, elektronicznymi DJ i akrobacjami świetlnymi”.
  • Data wydarzenia: wybierz datę festiwalu (np. 22.07.2026).
  • Kolor identyfikacyjny: wybierz żywy pomarańczowy (energia, scena).

Kliknij „Utwórz projekt”.

Wskazówka

Dla festiwalu warto stworzyć osobne projekty dla każdej sceny lub dnia – wtedy łatwiej zarządzać urządzeniami i zespołem.

Krok 2: Dodaj członków zespołu technicznego

Otwórz zakładkę „Członkowie”.

Zaproś następujące osoby:

Po zaakceptowaniu zaproszeń ustaw role zgodnie z odpowiedzialnościami.

Krok 3: Podłącz urządzenia oświetleniowe

Przejdź do zakładki „Urządzenia” i dodaj wszystkie jednostki oświetleniowe, które będą sterowane z Arthoff.

Przykład: konsola oświetleniowa (Art‑Net)

Kliknij „+ Dodaj urządzenie”.

Typ: Oświetlenie.

Protokół: Art‑Net.

Adres IP: podaj IP konsoli oświetleniowej (np. 192.168.1.100).

Port: domyślny 6454 (UDP) – zostaw domyślny.

Universum: jeśli konsola odbiera wiele universum, wybierz odpowiednie (np. Universum 1 dla reflektorów prowadzących, Universum 2 dla ruchomych głów).

Nazwa: „Console Główna – Reflektory PAR”.

Uwagi: „Podłączona do reflektorów PAR na ramach bocznych”.

Kliknij „Połącz”. Powinien pojawić się zielony status 🟢 Połączone.

Przykład: ruchome głowy (DMX przez Art‑Net)

Powtórz kroki dla każdej grupy urządzeń:

  • Urządzenie 2: „Ruchome głowy – Lewa strona”, Universum 2, adres IP konsoli (ta sama, różny universum).
  • Urządzenie 3: „Ruchome głowy – Prawa strona”, Universum 2.
  • Urządzenie 4: „Światła tylne i efekty”, Universum 3 (LED wash, stroboskopy, lasery).

Uwaga

Jeśli masz osobny interfejs Art‑Net lub splitter, możesz podać różne IP dla każdego universum, ale najczęściej jedno IP obsługuje wiele universum przez różne numery.

Przykład: maszyny efektowe (dym, konfetti) – własne urządzenie OSC

Kliknij „+ Dodaj urządzenie”.

Typ: Inne (lub Machiny efekte jeśli dostępne).

Protokół: OSC.

Adres IP: podaj IP maszyny efektowej lub kontrolera (np. 192.168.1.150).

Port: np. 8000 (domyślny OSC).

Nazwa: „Maszyna dymu – OSC”.

Uwagi: „Używa adresu OSC /fx/smoke do włączenia”.

Kliknij „Połącz”.

Krok 4: Utwórz skrypt koncertowy

Koncert zazwyczaj ma jednolitą strukturę – kolejne występy artystów lub sety DJ. Możemy stworzyć jeden duży skrypt lub osobne skrypty na każdy wykonawcę. W tym samouczku utworzymy jeden skrypt z sekcjami odpowiadającymi poszczególnym występom.

Przejdź do zakładki „Skrypty”.

Kliknij „+ Nowy skrypt”.

Wypełnij:

  • Nazwa: „Scena Główna – Cały Dzień”.
  • Opis: „Wszystkie występy od 12:00 do 22:00, z przejściami między artystami”.
  • Typ skryptu: wybierz Koncert (ustawia domyślne typy cue: oświetlenie, dźwięk, światła efektowe, maszyny efekte, komentarz).

Kliknij „Utwórz skrypt”.

Teraz mamy jeden skrypt z jedną sekcją domyślną. Podzielimy go na sekcje odpowiadające blokom czasowym lub artystom.

Krok 5: Podziel skrypt na sekcje (bloki czasowe)

Załóżmy festiwal trwa od 12:00 do 22:00 z przerwami. Utwórzmy sekcje:

W lewym panelu kliknij „+ Dodaj sekcję” wielokrotnie, aby stworzyć następujące sekcje (możesz później dodawać więcej lub łączyć):

  • Sekcja 1: „12:00 – Otwarcie i warm‑up DJ”.
  • Sekcja 2: „13:30 – Zespół Rockowy A”.
  • Sekcja 3: „15:00 – Przerwa techniczna – zmiana sceny”.
  • Sekcja 4: „15:30 – Zespół Elektroniczny B”.
  • Sekcja 5: „17:00 – Główny występ gwiazdy wieczoru”.
  • Sekcja 6: „19:00 – Pokaz świetlny i laserowy”.
  • Sekcja 7: „20:30 – DJ zamknięcie i afterparty”.
  • Sekcja 8: „22:00 – Zakończenie i wyciszenie”.

Opcjonalnie przypisz kolory sekcji, aby odróżnić rodzaje występów (np. zielony dla DJ, czerwony dla zespołów rockowych, niebieski dla elektronicznych, fioletowy dla pokazów świetlnych).

Teraz masz ośmiu sekcji, każda gotowa na wypełnienie cue.

Krok 6: Dodawanie cue oświetleniowych dla każdego bloku

Weźmy jako przykład sekcję 2 – Zespół Rockowy A.

Cue otwarcia – światła wprowadzające

Wybierz sekcję 2 w lewym panelu.

Kliknij + przy sekcji → wybierz Lighting.

W formularzu cue oświetleniowego:

  • Urządzenie: wybierz „Console Główna – Reflektory PAR” (lub odpowiednie universum).
  • Kanały DMX: ustaw wartości dla wprowadzającego wash (np. czerwone światło z tyłu, białe przód).
    // Reflektory tylne (kanaly 1-4 universum 1)
    1:255   (Czerwony – intensywność)
    2:0     (Zielony)
    3:0     (Niebieski)
    4:255   (Intensywność ogólna – pełna)
    // Reflektory przód (kanaly 5-8)
    5:255   (Biały pełny)
    6:255
    7:255
    8:255
  • Czas fade: 3s (płynne pojawienie się światła gdy zaczynamy występ).
  • Tryb: „Fade”.
  • Uwaga: „Wash otwarcia – czerwone światło z tyłu, białe przód – energiczne wejście zespołu”.

Kliknij „Zapisz cue”.

Cue podczas utworu – zmiany koloru i ruchu

Podczas utworu chcemy mieć dynamiczne zmiany oświetlenia – np. pulsowanie w rytmie perkusji, zmiany kolorów przy refrenie.

Możemy stworzyć serie cue, które będą wyzwalane ręcznie przez operatora oświetlenia (spacja) lub automatycznie po określonym czasie (jeśli utwór ma stałą strukturę). Dla koncertów na żywo najczęściej operator oświetlenia steruje ręcznie, reagując na muzykę.

Przykład: cue pulsowania czerwonego na perkusję

Po cue otwarcia kliknij + → wybierz Lighting.

Urządzenie: ta sama konsola.

Kanały DMX:

1:255   (Czerwony mocny)
2:0
3:0
4:128   (połowa intensywności – będziemy migać)

Pozostałe kanały (boki, góra) możemy zostawić na stałym wash (np. niebieski delikatny).

Czas fade

0.2s (bardzo szybkie miganie).

Tryb

„Fade”.

Uwaga

„Puls czerwony na każde uderzenie werbla – operator naciska spację w takt”.

Zapisz cue.

Teraz możemy stworzyć podobne cue dla innych kolorów (np. niebieski na syntezator, zielony na wokal) – operator będzie przełączał się między nimi w zależności od części utworu.

Cue przejścia między utworami – fade out / fade in

Po zakończeniu utworu chcemy przyciemnić światła i przygotować się na następny.

Dodaj cue typu Lighting po ostatnim cue utworu:

  • Urządzenie: konsola.
  • Kanały DMX: wszystkie kanały na 0 (ciemność) lub bardzo niskie wartości (np. 10% niebieskiego dla ambientu).
  • Czas fade: 2s (płynne przyciemnienie).
  • Tryb: „Fade”.
  • Uwaga: „Fade out po utworze – przygotowanie na następny zespół”.

Zapisz cue.

Następnie, przed rozpoczęciem następnego utworu (np. zespół B w sekcji 4), możemy dodać podobne cue otwarcia (jak w kroku 6.1) ale z innymi kolorami (np. zielony wash dla zespołu indie).

Krok 7: Dodawanie cue dźwiękowych (odtwarzanie podkładu, efekty)

Chociaż główny dźwięk pochodzi z instrumentów na żywo lub odtwarzacza DJ, możemy chcieć odtwarzać sample, efekty czy muzykę w tle podczas przejść.

Przykład: efekt dźwiękowy – eksplozja przed refrenem

Upewnij się, że masz dodane urządzenie dźwiękowe (np. mikser FOH lub odtwarzacz) w zakładce Urządzenia.

W sekcji 2, przed refrenem utworu, kliknij + → wybierz Audio.

Formularz audio:

  • Urządzenie: wybierz mikser FOH (np. „Yamaha CL5 – FOH”).
  • Źródło dźwięku: wgraj krótki sample eksplozji (lub podaj URL do pliku hostowanego wewnątrz Arthoff).
  • Głośność: 80% (głośny akcent).
  • Panorama: 0 (środek).
  • Fade in/out: 0.1s / 0.1s (bardzo krótkie, aby było wybuchowe).
  • Tryb odtwarzania: „Raz” (odtworzy się tylko jeden raz).
  • Wyzwalacz: „Automatycznie” – zostanie uruchomiony po zakończeniu poprzedniego cue (lub ręcznie po spacji, jeśli wolimy kontrolować).

Zapisz cue.

Teraz, gdy operator oświetlenia uruchomi poprzednie cue (np. ostatni wers przed refrenem), po jego zakończeniu Arthoff automatycznie odtworzy sample eksplozji, a operator może wtedy zmienić oświetlenie na refren.

Przykład: muzyka w tle podczas przerwy technicznej

W sekcji 3 („Przerwa techniczna – zmiana sceny”) możemy chcieć odtwarzać muzykę lub komunikat.

Dodaj cue typu Audio na początku sekcji 3:

  • Urządzenie: mikser FOH.
  • Źródło: playlist MP3 z muzyką ambientową lub komunikat „Proszę nie zbliżać się do sceny, trwa zmiana wyposażenia”.
  • Głośność: 30% (cicho w tle).
  • Panorama: 0.
  • Fade in/out: 2s / 2s.
  • Tryb odtwarzania: „W pętli” – będzie grać aż do kolejnego cue dźwiękowego lub jawnego zatrzymania.
  • Wyzwalacz: „Automatycznie”.

Zapisz cue.

Aby zatrzymać muzykę przed rozpoczęciem następnego występu, dodaj kolejne cue typu Audio na końcu sekcji 3:

  • Źródło: to samo (lub puste).
  • Głośność: 0%.
  • Tryb: „Raz”.
  • Wyzwalacz: „Automatycznie”. (Lub po prostu użyj cue typu Custom wysyłającego komendę STOP na odtwarzaczu, jeśli obsługuje.)

Krok 8: Dodawanie cue maszyn efektowych (dym, konfetti, lasery)

Użyjemy urządzenia typu OSC, które dodaliśmy wcześniej.

Przykład: włączenie maszyny dymu podczas refrenu

W sekcji 2, w momencie refrenu (np. po cue oświetleniowym z pulsowaniem czerwonym), kliknij + → wybierz Custom (lub OSC Placeholder, jeśli dostępny).

Formularz cue własnego:

  • Protokół: wybierz OSC.
  • Adres: wprowadź adres OSC maszyny dymu, np. /fx/smoke.
  • Wartość: 1 (włączony) – można też użyć float 0..1 dla intensywności.
  • Typ danych: int (lub float jeśli maszynę akceptuje wartości 0-1).
  • Port: zostaw domyślny z urządzenia (np. 8000).
  • Uwaga: „Włącz maszynę dymu na refren – połączona z pulsowaniem światła”.

Zapisz cue.

Aby wyłączyć dym po refrenie, dodaj kolejne cue typu Custom:

  • Adres: /fx/smoke.
  • Wartość: 0.
  • Wszystko inne takie same.
  • Uwaga: „Wyłącz maszynę dymu po refrenie”.

Przykład: konfetti na końcu utworu

Podobnie możemy sterować maszyną konfetti przez OSC (np. /fx/confetti value 1 na wystrzał, 0 na gotowość).

Krok 9: Dodawanie cue komentarzy i wskazówek dla zespołu

Niektóre informacje nie wymagają sterowania urządzeniem, lecz służą jako przypomnienie dla operatorów.

Przykład: komentarz – zmiana stroju gitarzysty

Przed kolejnym utworem zespołu A (np. po przerwie technicznej w sekcji 3) dodaj cue typu Comment:

  • Tekst: „Gitarzysta zmienia instrument – przygotować dodatkowy stojak i podłączyć wzmacniacz”.
  • Kolor tła: wybierz niebieski (informacyjny).
  • Do kogo: „Koordynator sceny, Techniczny gitarzysta”.

Zapisz cue.

Teraz, gdy operator oświetlenia lub koordynator sceny zobaczy ten komentarz w trybie presentera lub na własnym ekranie, będzie wiedział, co zrobić.

Krok 10: Tryb live dla operatora oświetlenia

Operator oświetlenia może pracować w dwóch trybach:

Tryb 1: Edycja + podgląd (rekomendowany podczas przygotowań)

  • Pozostaje w głównym interfejsie Arthoff (edytor skryptu), ale ma otwarty panel podglądu (ikonka okularów w prawym górnym rogu edytora cue), który pokazuje wartości DMX w czasie rzeczywistym (symulacja).
  • Może edytować cue, dodawać nowe, testować wartości w panelu testu urządzenia (zakładka Urządzenia → ikona klucza).

Tryb 2: Tylko podgląd live (w trakcie koncertu)

  • Operator otwiera osobną kartę lub okno przeglądarki z adresem /present?projectId=<id>&scriptId=<id>&role=lighting (lub po prostu /present i wybiera tryb oświetlenia z menu, jeśli dostępny).
  • W tym trybie widzi:
    • Aktualne cue (duży blok w środku).
    • Nadchodzące cue (lista po prawej).
    • Przyciski sterowania: spacja (dalej), strzałka w lewo (wstecz), J (jump do cue), P (pauza).
    • Nie ma możliwości edycji – tylko podgląd i sterowanie przebiegiem.
  • To zapewnia, że operator nie przypadkowo zmieni cue podczas koncertu, ale może płynnie przechodzić między nimi w rytmie muzyki.

Wskazówka

W trybie presentera można włączyć „Podgląd wartości DMX” (ikona wykresu w prawym dolnym rogu), który pokaże suwaki pokazujące bieżące wartości wszystkich kanałów (symulacja) – przydatne do sprawdzenia, czy konsola otrzymała prawidłowe polecenie.

Krok 11: Próba dźwiękowo‑świetlna (dry run) przed koncertem

Przed pierwszym występem warto wykonać „suchy przebieg”, aby upewnić się, że wszystkie cue wysyłają właściwe polecenia.

W trybie presentera włącz opcję „Tryb testu” (ikona probówki w prawym górnym rogu).

Podczas naciskania spacji lub wykonywania jumpu Arthoff nie wyśle rzeczywistych poleceń do urządzeń, ale pokaże w konsoli dewelerskiej (F12 → Console) co miałoby zostać wysłane.

Możesz także włączyć „Podgląd DMX” – pasek na dole ekranu przedstawia aktualne wartości wszystkich kanałów (symulacja).

Przejdź przez cały skrypt (lub wybrane sekcje), obserwując, jak zmieniają się wartości DMX, kiedy mają zostać wysłane komendy OSC itp.

Jeśli wszystko wygląda poprawnie, wyłącz tryb testu i przejdź do rzeczywistego sterowania (lub pozostaw w trybie testu, jeśli chcesz tylko zweryfikować bez urządzania urządzeń).

Krok 12: Dzień koncertu – uruchomienie i przebieg

W dniu festiwalu:

Upewnij się, że wszystkie urządzenia są podłączone i włączone:

  • Konsola oświetleniowa odbiera Art‑Net.
  • Maszyny efektowe nasłuchują na porcie OSC.
  • Mikser FOH gotowy do przyjmowania sygnałów z Arthoff (jeśli używamy cue audio do sterowania mikserem – np. zmiana kanałów, efekty).

Otwórz tryb presentera na głównym sterowniku (laptop kierownika oświetlenia lub dedykowany panel sterowania).

Operator oświetlenia i operator efektów mogą mieć własne monitory podglądowe (lub wspólny ekran, jeśli pracują na tym samym komputerze).

Aktorzy / artyści nie potrzebują dostępu do Arthoff (chyba że chcą oglądać podgląd – wtedy daj im tryb /view lub /show z ograniczoną rolą).

Przejdź przez cały skrypt:

  • Na początku każdej sekcji (np. przed zespołem) operator oświetlenia może wykonać jump do pierwszego cue sekcji (lub po prostu naciskać spację od początku).
  • Podczas utworów operator oświetlenia ręcznie steruje zmianami oświetlenia (spacja na następne cue zgodnie z częścią utworu – zwrotka, refren, mostek).
  • Operator efektów obserwuje nadchodzące cue i w odpowiednim momencie naciska spację, aby uruchomić dym, konfetti lub laser.
  • Operator dźwięku (jeśli używamy cue audio do sterowania mikserem) również śledzi nadchodzące cue i zmienia ustawienia w mikserze zgodnie z sygnałami (np. przejście na inne wejście, dodanie efektu pogłosu).

W razie potrzeby można wykonać jump do konkretnego cue (np. jeśli artysta prosi o powtórzenie utworu, lub jeśli chcemy skipped do następnego występu).

Po zakończeniu każdego bloku możesz zrobić krótką przerwę (np. zmiana sceny) – podczas przerwy możesz nadal oznaczać cue jako wykonane, ale nie uruchamiać nowych (tryb pauzy P).

Po zakończeniu festiwalu możesz eksportować skrypt jako kopię zapasową lub udostępnić go zespołowi do analizy (co zadziałało, co można poprawić na kolejny raz).

Najczęstsze pytania (FAQ) związane z oświetleniem koncertowym w Arthoff

Czy mogę synchronizować zmianę oświetlenia z dokładnym uderzeniem perkusji (np. co ćwierćnutę)? Tak, ale wymaga to bardzo szybkiego tempa naciśnięcia spacji lub użycia zewnętrznego kontrolera MIDI połączonego z komputerem, który wysyła sygnały do Arthoff (np. przez plugin MIDI‑OSC). W czystym trybie ręcznym operator może osiągnąć przyzwoitą synchronizację, ale dla perfekcyjnego quantization zaleca się użycie zewnętrznego sequencer lub konsoli z możliwością nagrywania i odtwarzania scen oświetleniowych (następnie Arthoff może tylko wywoływać całe sceny poprzez jeden cue).

Co zrobić, gdy podczas koncertu zauważę, że wartości DMX wysłane przez Arthoff nie odpowiadają temu, co widzę na konsoli?
  1. Sprawdź, czy w Arthoff wybrano właściwe universum i adres IP urządzenia.
  2. Użyj panelu testu urządzenia (zakładka Urządzenia → ikona klucza) i ręcznie wprowadź te same wartości, co w cue – zobaczysz, czy konsola reaguje poprawnie.
  3. Upewnij się, że nie ma konfliktu adresowania (np. dwa urządzenia nasłuchujące na tym samym universum i tych samych kanałach).
  4. Sprawdź kable i przełączniki Art‑Net – czasami złe połączenie powoduje utratę pakietów.
  5. Włącz „Podgląd DMX” w trybie presentera, aby zobaczyć, jakie wartości Arthoff próbuje wysłać.

Jak przechowywać i odtwarzanie całych scen oświetleniowych (np. gotowy preset na cały utwór) zamiast ręcznego sterowania każdym cue? Arthoff pozwala tworzyć cue typu Lighting z wartościami dla wszystkich kanałów – możesz więc przygotować całą scenę (np. „Utwór 1 – Refren”) jako jedno cue zamiast serii małych zmian. Następnie podczas utworu wystarczy nacisnąć spację raz, aby przejść do następnej sceny. To zmniejsza obciążenie operatora i pozwala na bardziej precyzyjne przygotowanie wcześniej (w domu lub na próbach).

Czy mogę używać Arthoff do sterowania oświetleniem ruchomych głów poprzez wartości pozycji (pan/tilt) i gobów? Tak. W formularzu cue typu Lighting, oprócz kanałów intensity/color, możesz kontrolować kanały odpowiedzialne za panoramę, nachylenie, fokus, gobo, prędkość obrotu itp. Wystarczy znać mapowanie kanałów swojej ruchomej głowy i wprowadzić odpowiednie wartości (np. kanał 10: pan 128 – środek, kanał 11: tilt 100 – lekko w dół, kanał 12: gobo index 5 – gwiazda).

Na tej stronie