Przejdź do treści
Digitalenationdiscover

Samouczek: Przygotowanie spektaklu teatralnego od zera

Ten samouczek przeprowadzi Cię krok po kroku przez proces przygotowania pełnego spektaklu teatralnego w Arthoff – od stworzenia projektu, przez budowanie skryptu, po próbę generalną i eksport materiałów dla zespołu.

Ten samouczek przeprowadzi Cię krok po kroku przez proces przygotowania pełnego spektaklu teatralnego w Arthoff – od stworzenia projektu, przez budowanie skryptu, po próbę generalną i eksport materiałów dla zespołu.

Krok 1: Utwórz projekt

Na pulpicie kliknij „+ Nowy projekt”.

Wypełnij formularz:

  • Nazwa: „Premiera „Hamlet” 2026 – Teatr Klasyczny”.
  • Opis: „Spektakl Szekspira w reż. Jan Kowalski, premiera 15 października 2026”.
  • Data wydarzenia: wybierz 15.10.2026.
  • Kolor identyfikacyjny: wybierz głęboki granat (symbolizujący noc).

Kliknij „Utwórz projekt”.

Wskazówka

Użyj opisowej nazwy i koloru, aby łatwo znaleźć projekt na liście w przyszłości.

Krok 2: Dodaj członków zespołu i ustaw role

Otwórz zakładkę „Członkowie” w ustawieniach projektu.

Kliknij „+ Zaproś członka” i dodaj adresy e‑mail swojego zespołu:

Po wysłaniu zaproszeń każdy otrzyma e‑mail z linkiem do akceptacji.

Gdy wszyscy zaakceptują, przejdź do Ustawienia projektu → Członkowie i upewnij się, że role są poprawne.

Dla operatorów dodaj szczególne uprawnienia na poziomie cue (zobaczymy to później).

Krok 3: Utwórz pierwszy skrypt (Akt I)

W projekcie przejdź do zakładki „Skrypty”.

Kliknij „+ Nowy skrypt”.

Wypełnij:

  • Nazwa: „Akt I – Sceny 1‑5”.
  • Opis: „Pierwszy akt Hamleta, od spotkania z duchem po decyzję o udawaniu szaleństwa”.
  • Typ skryptu: wybierz Teatr (ustawia domyślne typy cue: Dialogue, Lighting, Audio, Stage Move, Comment).

Kliknij „Utwórz skrypt”.

Teraz widzisz pusty skrypt z jedną sekcją domyślnie o nazwie „Sekcja 1”.

Krok 4: Podziel akt na sceny (sekcje)

Chcemy mieć osobne sekcje dla każdej sceny, aby łatwo nawigować i eksportować.

W lewym panelu (lista sekcji i cue) kliknij „+ Dodaj sekcję” pięć razy (lub tyle, ile scen planujesz).

Nadaj im nazwy:

  • Sekcja 1: „Scena 1 – Plac zamkowy, noc”.
  • Sekcja 2: „Scena 2 – Pokój Ofelii”.
  • Sekcja 3: „Scena 3 – Sala tronowa”.
  • Sekcja 4: „Scena 4 – Las pod zamkiem”.
  • Sekcja 5: „Scena 5 – Sala królewska – spektakl wewnątrz spektaklu”.

Opcjonalnie przypisz kolory, aby odróżnić nastroje (np. zimny niebieski dla sceny 1, ciepły żółty dla sceny 3).

Teraz masz pięć sekcji, każda pusta.

Krok 5: Dodawanie cue dialogowych

Zacznijmy od pierwszej sceny.

Scena 1 – Plac zamkowy, noc

Kliknij na sekcję „Scena 1 – Plac zamkowy, noc” w lewym panelu, aby ją wybrać.

W prawym panelu (właściwości sekcji) widzisz, że jest pusta.

W liście cue (środkowy panel) kliknij ikonę + przy sekcji, aby dodać pierwsze cue.

Wybierz typ Dialogue.

W formularzu cue:

  • Postać: „Duch Ojca Hamleta”.
  • Tekst: „O jawnie morderczo! Żem ja twój ojciec…”.
  • Uwaga reżyserska: „Duch pojawia się z lewej strony, przy blasku księżyca. Aktor powinien mówić półgłosem, z echem.”
  • Opóźnienie startu: 0 (zaczynamy od razu po włączeniu spektaklu).
  • Tryb wyświetlania: „Balon lewy” (aby duch pojawiał się z lewej strony ekranu/ scena).

Kliknij „Zapisz cue”.

Teraz dodajmy kolejne cue – odpowiedź Hamleta.

Ponownie kliknij + przy sekcji 1 → wybierz Dialogue.

Wypełnij:

  • Postać: „Hamlet”.
  • Tekst: „O wszyscy bogowie! O wszyscy anioły! Co to znaczy?”.
  • Uwaga reżyserska: „Hamlet klęka, ręce wyciągnięte ku duchowi”.
  • Opóźnienie startu: 2 (dwa sekundy po wypowiedzi ducha, aby dać czas na reakcję).
  • Tryb wyświetlania: „Balon prawy”.

Zapisz cue.

Kontynuuj dodawanie kolejnych wypowiedzi w tej samej sekcji według tekstu sztuki. Dla uproszczenia samouczka zakładamy, że masz już pełny tekst i dodajesz cue po cue.

Skróty

Po dodaniu jednego cue możesz nacisnąć C (lub kliknąć + ponownie), aby szybko dodać kolejne.

Dodawanie wskazówek reżyserskich (Comment)

Niektóre informacje nie są wypowiadane na głos, lecz służą zespołowi (np. wejścia, efekty). Użyjemy cue typu Comment.

Przed wejściem ducha dodajmy cue typu Comment:

  • Kliknij + przed pierwszym cue dialogowym (lub przeciągnij istniejące cue w dół i wstaw nowy na górze).
  • Wybierz Comment.
  • W polu Tekst komentarza wpisz: „Wejście ducha z lewej strony, światło księżyca (gobo na kanale 10)”.
  • Kolor tła: wybierz żółty, aby wyróżnić komentarz.
  • Do kogo: „Operator oświetlenia, Operator maszyny”.

Zapisz cue.

Teraz w edytorze widzisz: komentarz (żółty tło), potem cue dialogue ducha, potem komentarz z opóźnieniem, potem cue dialogue Hamleta itd.

Krok 6: Dodawanie cue oświetleniowych

Załóżmy, że mamy podłączoną konsolę oświetleniową przez Art‑Net (urządzenie już dodane w zakładce Urządzenia – zobaczymy to później).

Przejdźmy do sekcji 1 i dodajmy pierwsze cue oświetleniowe.

W sekcji 1, po komentarzu o wejściu ducha, kliknij + → wybierz Lighting.

W formularzu cue oświetleniowego:

  • Urządzenie: wybierz swoją konsolę (np. „ETC EOS – Główny”).
  • Kanały DMX: wprowadź wartości dla światła księżyca:
    1:10   (Intensywność reflektor 1 – księżyc)
    2:255  (Barwa – biały niebieski)
    3:0    (Pozycja panoramy – środek)
    4:128  (Pozycja nachylenia – lekko w dół)
  • Czas fade: 2s (płynne pojawienie się światła).
  • Tryb: „Fade”.
  • Uwaga: „Księżyc wschodzi – powoli zwiększaj intensywność”.

Zapisz cue.

Teraz, gdy uruchomimy to cue w trybie live, konsola oświetleniowa ustawi odpowiednie wartości DMX z fade 2 sekundy.

Możemy dodać kolejne cue oświetleniowe dla zmiany nastroju (np. gdy Hamlet mówi o szaleństwie – światło staje się bardziej chłodne i pulsujące).

Krok 7: Dodawanie cue dźwiękowych

Chcemy dodać subtelny dźwięk wiatru w tle podczas sceny na placu zamkowym.

Upewnij się, że masz dodane urządzenie dźwiękowe (np. mikser lub odtwarzacz) w zakładce Urządzenia.

W sekcji 1, po cue oświetleniowym księżyca, kliknij + → wybierz Audio.

W formularzu audio:

  • Urządzenie: wybierz mikser (np. „Yamaha CL5”).
  • Źródło dźwięku: wgraj plik MP3 z dźwiękiem wiatru (przez zakładkę „Załączniki” w projekcie lub podaj URL).
  • Głośność: 20% (cicho w tle).
  • Panorama: 0 (środek).
  • Fade in/out: 2s / 2s.
  • Tryb odtwarzania: „W pętli” – będzie grać aż do kolejnego cue dźwiękowego lub jawnego zatrzymania.
  • Wyzwalacz: „Automatycznie” – rozpocznie się po zakończeniu poprzedniego cue (lub ręcznie po spacji, jeśli ustawimy ręcznie).

Zapisz cue.

Aby zatrzymać wiatr później (np. gdy akcja przenosi się do wewnątrz zamku), możemy dodać kolejne cue typu Audio z tym samym źródłem, ale ustawić głośność na 0% lub użyć cue typu Custom wysyłającego komendę STOP na mikserze (jeśli obsługuje).

Krok 8: Dodawanie cue ruchu scenicznego (Stage Move)

Suppose we need Hamlet to walk from center stage to the left during his monologue.

Dodajemy urządzenie typu „Machina efekte” lub prosty system koordynacji (możemy symulować ruch poprzez instrukcje dla operatorów).

W sekcji 1, po kilku cue dialogowych, kliknij + → wybierz Stage Move.

W formularzu:

  • Obiekt/postać: „Hamlet”.
  • Docelowa pozycja: X = -2.0 (lewo od środka, w metrach sceny), Y = 0.0 (środek głębokości).
  • Prędkość: 0.5 m/s (wolny, dramatyczny krok).
  • Trasę: „Prosta linia”.
  • Opóźnienie rozpoczęcia: 0 (zaczynamy od razu po poprzednim cue).

Zapisz cue.

Podczas próby operator maszyny (lub sam aktor, jeśli nie ma maszyny) zobaczy wskazówkę, aby wykonać ruch o określonej prędkości i kierunku.

Krok 9: Próba wewnętrzna – tryb presentera

Gdy mamy już zarys pierwszego aktu, możemy przetestować przepływ.

W lewym dolnym rogu ekranu wybierz tryb Prezentator (ikona ekranu z przyciskiem play) lub przejdź ręcznie do URL /present?projectId=<twój-projekt>&scriptId=<akt-i>.

Upewnij się, że wszyscy członkowie zespołu są zalogowani w swoich trybach:

  • Aktorzy w /show?role=aktor&postacie=Hamlet,Ofelia....
  • Operator oświetlenia i dźwięku mogą pozostać w trybie edycji lub przejść do własnych podglądów (jeśli dostępne).

W trybie presentera zobaczysz aktualne cue (duch mówi) oraz nadchodzące cue (odpowiedź Hamleta, potem komentarz, potem światło księżyca itp.).

Naciśnij Spację – przejdziesz do kolejnego cue (duch mówi). Jeśli włączono automatyczne przejście dla światła, po określonym czasie (lub po cue) światło księżyca zacznie się fade’ować.

Kontynuuj naciskanie spacji, obserwując, jak aktorzy widzą swoje cue w trybie /show, a operatorzy widzą nadchodzące zmiany w swoich panelach (jeśli mają otwarty odpowiedni widok).

Oznaczaj cue jako wykonane (ikona V) po zakończeniu każdej linii – pomoże to śledzić postęp.

Skrót w trybie presentera

J otwiera listę wszystkich cue, aby wykonać jump do konkretnego numeru (np. przeskoczyć do sceny 2).

Krok 10: Dodawanie kolejnych aktów i sekcji

Powtórz kroki 3‑9 dla Aktu II, III, IV i V, tworząc osobne skrypty lub dzieląc jeden duży skrypt na sekcje (aktów). Dla dużego spektaklu wygodniej jest mieć osobny skrypt na każdy akt – wówczas łatwiej eksportować częściowo i przeprowadzać próby akt po akcie.

W zakładce Skrypty kliknij „+ Nowy skrypt” dla Aktu II.

Nadaj nazwę „Akt II – Sceny 6‑10”.

Powtórz proces podziału na sekcje, dodawania cue dialogowych, oświetleniowych, dźwiękowych i ruchu.

Pamiętaj, aby zsynchronizować zmiany z zespołem – każdy widzi na żywo, co tworzysz, jeśli są online.

Krok 11: Eksport materiałów dla zespołu

Przed próbą generalną eksportujemy materiały.

Eksport PDF dla aktorów

Otwórz skrypt Akt I.

Kliknij ikonę „Eksportuj” → wybierz PDF.

Zaznacz opcje:

  • Uwzględnij komentarze – aby aktorzy mogli zobaczyć wskazówki reżyserskie (np. wejścia, efekty).
  • Numeruj cue od nowa w każdej sekcji – każda scena zaczyna się od cue 1, łatwiejsze odnajdywanie na scenie.

Kliknij „Eksportuj” – pobierz plik Hamlet_AktI.pdf.

Wyślij plik aktorom przez e‑mail lub udostępnij w zakładce Udostępnij projektu (tylko dla członków).

Eksport CSV dla operatorów oświetlenia i dźwięku

Otwórz skrypt Akt I.

Eksportuj → CSV.

Zaznacz:

  • Uwzględnij sekcje – aby wiedzieć, do której sceny należy każde cue.
  • Tylko widoczne pola (opcjonalnie) – możesz zostawić wszystkie, aby mieć pełną listę kanałów DMX i ustawień dźwięku.

Pobierz plik Hamlet_AktI_Lighting_Sound.csv.

Operatorzy mogą zaimportować ten plik do swoich konsol (jeśli obsługują import CSV) lub użyć jako checklistę podczas prób.

Eksport JSON jako kopia zapasowa

Eksportuj → JSON z opcją „Dołącz historię wersji” (jeśli dostępna).

Pobierz i przechowuj w bezpiecznym miejscu (np. dysk sieciowy, chmura) jako backup przed dużymi zmianami.

Krok 12: Próba generalna i dzień premiery

W dniu próby generalnej:

Upewnij się, że wszystkie urządzenia są podłączone i przetestowane (zakładka Urządzenia → tryb testu).

Otwórz tryb presentera na głównym sterowniku (laptop reżysera lub dedykowany panel sterowania).

Aktorzy otwierają tryb /show na swoich urządzeniach (tablet lub telefon).

Operator oświetlenia i dźwięku mogą mieć własne monitory podglądowe (lub pracować na głównym sterowniku, jeśli mają odpowiednie uprawnienia).

Przejdź przez cały spektakl, naciskając spację lub wykonując jumps zgodnie z potrzebą reżysera.

Po każdej akcie możesz zrobić krótką przerwę, aby omówić uwagi – podczas przerwy można nadal oznaczać cue jako wykonane, ale nie uruchamiać nowych (tryb pauzy P).

Po zakończeniu próby generalnej zebranie uwag i wprowadzenie zmian w Arthoff (edycja cue, dodanie nowych, usunięcie zbędnych).

Powtórz eksport zaktualizowanych PDF/CSV i rozdaj zaktualizowane materiały.

W dniu premiery kroki są podobne, ale bez przerw na uwagi – płynny przebieg od pierwszego do ostatniego cue.

Najczęstsze pytania (FAQ) związane z teatralnym użyciem Arthoff

Jak radzić sobie z bardzo długimi monologami (np. monolog Hamleta „Być albo nie być”)? Długie monologi można podzielić na kilka cue typu Dialogue z małym opóźnieniem (0.1s) między nimi, aby umożliwić oznaczenie postępu lub drobną korektę oświetlenia w trakcie monologu. Alternatywnie, można zostawić jedno cue długie i wykorzystać funkcję „Oznacz jako wykonane” w trybie aktora, aby aktor sam sygnalizował gotowość na kolejne cue.

Czy mogę synchronizować Arthoff z zewnętrznym systemem pokazywania napisów (np. dla osób niesłyszących)? Tak. W ustawieniach prezentera włącz opcję „Pokaż napisy z dialogue”. Następnie możesz otworzyć osobne okno przeglądarki z adresem /view?role=viewer&showSubtitles=true i przesunąć je na ekran napisu lub podłączyć do zewnętrznego systemu poprzez wyjście HDMI.

Co zrobić, gdy podczas prób zauważę, że niektóre cue są zbyt blisko siebie i aktor nie zdąży wypowiedzieć linii? W edytorze cue możesz zwiększyć „Opóźnienie startu” dla danego cue (pole znajdujące się w formularzu cue dialogue). Alternatywnie, możesz dodać pusty cue typu Timer lub Comment z określonym czasem oczekiwania, aby stworzyć bufor.

Jak przechowywać różne wersje tego samego spektaklu (np. wersja próbna vs wersja premierowa)? Arthoff umożliwia duplikowanie skryptów. Przed wprowadzeniem znaczących zmian duplikuj aktualny skrypt (menu skryptu → „Duplikuj”), nadaj nową nazwę (np. „Hamlet Akt I – wersja premierowa”) i pracuj nad kopią. Oryginał pozostaje jako wersja próbna. Możesz także eksportować każdą wersję jako JSON i przechowywać w systemie wersjonowania (Git, czy prosty folder z datami).

Na tej stronie